Şehir ve Macera Yazılar

Senin Adın da Mustafa, Benim de: Adın, Okulun ve Toplumsal Yapılar Üzerine Bir Sosyolojik Bakış Birisiyle karşılaşıp sohbet etmeye başladığınızda, en yaygın ilk sorulardan biri “Adın ne?” olur. Ardından, bazen meslek, yaşadığınız yer ya da okul sorusu gelir. Ama bir adın, senin kim olduğunu, ne yapacağını ve hatta nerede eğitim alacağını dahi belirlediğini hiç düşündünüz mü? Ya da okul, aslında sadece öğrenim gördüğünüz bir yer mi, yoksa toplumsal yapıları şekillendiren bir mecra mı? Bu yazıda, “Senin adın da Mustafa, benim de hangi okul?” sorusuyla başlayarak, adın, okulun ve toplumsal yapıların birey üzerindeki etkilerini keşfedeceğiz. Ancak burada, sadece toplumsal normları, cinsiyet…

“Pisti Kim Basar?” Üzerine Felsefi Bir Düşünce Denemesi Bir gün bir kafede, bir grup insanın oyun oynadığını fark ettim. Oyun basitti: kartlar bir araya konmuş, her oyuncu sırayla kartlarını atacak, ancak sırayı kim başlatacak? Birkaç oyuncu “Pisti kim basar?” sorusuna, o kadar doğal bir şekilde tepki verdiler ki, bu sorunun ardında yatan derinlikleri düşünmeye başladım. Kim karar verir? Bu basit seçimde bile, insanın yapısal bir sorusu ortaya çıkıyordu: Kim önce başlar ve bu başlangıç hakkını kimin belirlediği ne anlama gelir? İnsanlar arasında kararlar alınırken, bir yandan etik değerler, epistemolojik anlayışlar ve ontolojik inançlar etkili olur. Bu basit örnek üzerinden ilerlerken,…

Nerenin Kirazı Ünlü? Felsefi Bir İnceleme Hepimizin bildiği bir şey var: Dünyada farklı iklimlerin, toprağın, işçiliklerin ve geleneklerin şekillendirdiği eşsiz lezzetler var. Bir kirazın tadı mesela… Hangi bölgenin kirazının daha ünlü olduğunu düşündüğümüzde aklımıza gelir: “Gerçekten, bir kirazı ünlü kılan ne olabilir?” Bir anlamda, bu soruyu sorarken insanın evrensel sorularla yüzleştiği bir yolculuğa çıkıyoruz. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi temel felsefi alanlar, bize bu sorunun içinde gizli derinlikleri keşfetme fırsatı sunar. Etik: Değerlerin Belirlediği Kirazlar Her şeyin bir değeri olduğu gibi, yiyeceklerin de bir değeri vardır. Ancak bu değer, salt ekonomik ya da ticari bir metrikle ölçülemez. Etik açıdan bakıldığında,…

Ne Kadar Kusmak Tehlikeli? Edebiyat Perspektifinden Bir İnceleme Kusmak, yalnızca bedensel bir eylem değil, aynı zamanda derin psikolojik ve duygusal bir yansımanın ifadesidir. Edebiyat, her zaman insan ruhunun çeşitli yüzlerini ortaya koymaya çalışan bir araç olmuştur. Tıpkı bir karakterin içsel dünyasındaki fırtınaların, bir kelimeyle ya da bir cümleyle ifade bulması gibi, kusmak da bedenin sesini duyurması, içsel çatışmaların bir dışa vurumu olabilir. Bir yazar, karakterinin kusma eylemiyle sadece bedensel bir rahatsızlık değil, aynı zamanda bir tür duygusal detoks anlatabilir. Peki, ne kadar kusmak tehlikeli olur? Bu soruyu edebiyat perspektifinden, semboller ve anlatı teknikleriyle ele alırken, insanın içsel dünyasının yansıması olan…

Malatya ile Mersin Arası: Felsefi Bir Mesafe Bir noktadan başka bir noktaya olan mesafe, görünürde sadece mesafeler ve sayılar ile ölçülür. Fakat bu mesafeyi sorguladığımızda, işin içinde derin bir felsefi boyut bulunur. Birçok insan için, “Malatya ile Mersin arası ne kadar?” sorusu yalnızca bir mesafe ölçüsü gibi görünse de, aslında bu soruya dair felsefi bir bakış açısı geliştirmek, ontoloji, epistemoloji ve etik gibi temel felsefi soruları anlamaya açılan bir kapıdır. Ne demektir mesafe? Gerçeklik nedir? Bir yerden bir yere gitmek sadece fiziksel bir hareket midir yoksa başka bir anlamı var mıdır? Ontolojik Perspektif: Mesafenin Varlığı Ontoloji, varlık felsefesi olarak da…

İstanbul Maltepe: Edebiyatın Işığında Bir Yerleşim Yeri Bir yerin coğrafi konumundan çok daha fazlasıdır onu anlamak. İstanbul’un Maltepe ilçesi gibi bir bölgeyi sadece harita üzerinden değil, aynı zamanda kelimelerle, hayallerle, şiirlerle ve hikayelerle de keşfetmek mümkündür. Coğrafya ve edebiyatın kesişim noktasında durduğumuzda, yerler, sadece fiziksel adresler olmaktan çıkar ve kendi dilinde birer anlatıma dönüşür. İşte bu yazıda, İstanbul’un Maltepe ilçesini bir edebiyat perspektifinden ele alacağız. Yalnızca bir semt değil, bir anlatının, bir metaforun, bir sembolün parçası olarak keşfedeceğiz. Maltepe: Bir Mekânın ve Anlatının Çatışması Edebiyat, mekanın sınırlarını aşarak, o mekânın içindeki duyguları, izleri ve deneyimleri arar. İstanbul’un Maltepe ilçesi, Marmara…

Atletler Ne Kadar Maaş Alır? Felsefi Bir Sorgulama Bir insanın emeği, toplumun gözünde nasıl değerlendirilir? Bir işin değeri, yaptığı işin zorluğuna mı, yoksa toplumsal etkilerine mi dayanır? Mesela bir sporcu, saatlerce süren antrenmanlarla bedenini zorlar, büyük başarılar elde eder ama aldıkları maaşlar, genellikle diğer mesleklerden çok daha yüksektir. Peki, atletlerin maaşlarını anlamak için sadece sayılara mı bakmalıyız? Ya da işin arkasındaki etik, bilgi ve varlıkla ilgili derin sorulara mı? Atlet maaşları, zaman zaman halk arasında eleştirilen ve tartışılan bir konu olmuştur. Bir sporcu bir maçtan ya da şampiyonluktan kazandığı parayı, ondan çok daha fazla çalışarak ve emek vererek para kazanan…

Al Ne Eki? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir İnceleme Hepimizin hayatında günlük kararlar almak, çok sayıda seçenek arasında en doğru olanı bulmaya çalışmak, adeta bir alışkanlık haline gelmiştir. Ancak bu sıradan görünen seçimlerin, ekonomik açıdan değerlendirilmesi, oldukça derin anlamlar taşır. Kaynaklar sınırlı, ihtiyaçlar ise sonsuz olduğunda, kararlarımızın sonuçları giderek daha kritik hale gelir. Bu durumda, “Al ne eki?” sorusu, sadece bir dilsel merak değil, aynı zamanda ekonomi biliminin temel dinamiklerini sorgulayan bir sorudur. Bu yazı, bu soruyu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden ele alacak ve piyasa dinamikleri, bireysel karar mekanizmaları, kamu politikaları ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini analiz edecektir. Mikroekonomi…

Çatı için En İyi İzolasyon Nedir? Siyaset, Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Perspektifinden Bir Analiz Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Siyaset Bilimcinin Düşünceleri Güç, toplumların tüm yapısını belirler ve bir çatı, tıpkı bir toplumun yapısı gibi, birçok farklı katmandan oluşur. Hem fiziksel hem de metaforik anlamda çatı, bizi dış dünyadan koruyan, üzerinde durduğumuz yapıyı sembolize eden önemli bir unsurdur. Çatının izolasyonu, sadece fiziksel bir korunma meselesi değil, aynı zamanda toplumdaki güç ilişkilerinin ve toplumsal düzenin nasıl işlediğini anlamamıza yardımcı olabilir. Bir siyaset bilimci olarak, çatıdaki izolasyonun, toplumların iktidar yapıları, kurumları ve ideolojileri ile nasıl örtüştüğüne bakmak, bizlere derinlemesine…

Çapulcular Kimdir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Bazen insanın aklında belirli bir kavram ya da etiket takılı kalır. Çapulcu… Herkesin kafasında farklı bir tanım ve çağrışım uyandırabilir. Kimileri bu terimi, düzeni bozarak kaos yaratan bir grup olarak düşünürken, diğerleri bu kimliği, mağduriyet ya da direnişin simgesi olarak görebilir. Ancak bu yazıda, “çapulcu” kavramını bir ekonomi perspektifinden inceleyeceğiz. Çapulculuk sadece politik bir kavram değil, ekonomik bir fenomendir. Kaynakların kıtlığı, bireysel seçimler ve toplumsal düzen üzerine düşünürken, çapulcuların ekonomik sistemdeki yerini ve rolünü anlamak önemli bir konu haline gelir. Çapulculuk Nedir? Ekonomik Temelleri Çapulculuk, genellikle toplumsal düzeni ve var olan kuralları ihlal ederek…