Şehir ve Macera Yazılar

İlk dini mimari yapı nerededir? Küresel ve yerel perspektiften bir yolculuk Bursa’da yaşarken bazen Uludağ’a bakıp “insanlık ne kadar uzun bir yol gelmiş” diye düşünüyorum. Sabah işe giderken metroda telefon ekranına dalıp antik uygarlıklarla ilgili bir şeyler okuyunca da aynı his geliyor. Özellikle şu soru çok ilgimi çekiyor: İlk dini mimari yapı nerededir? Bu soru aslında tek bir cevabı olan basit bir tarih bilgisi değil. Çünkü “ilk” dediğimiz şey, hangi ölçütü aldığımıza göre değişiyor. Tapınak mı sayıyoruz, ritüel alan mı, yoksa tamamen planlı bir kutsal yapı mı? İşte tüm bu ayrımlar, bizi dünyanın farklı köşelerine götürüyor. İlk dini mimari yapı…

Bir maldan yüzde kaç kâr edilir? Gerçek hayatta cevap tek bir sayı değil Çocukken Ankara’da Kızılay’da gezerken vitrinlere bakmayı severdim. Özellikle küçük dükkânların camına yapıştırılmış “indirim”, “son fiyat”, “kaçırma” yazıları… O zamanlar kafamda tek bir soru dönüp dururdu: Bir maldan yüzde kaç kâr edilir? Basit bir matematik gibi görünürdü; alırsın, üstüne koyarsın, satarsın. Ama büyüyüp ekonomi okudukça ve veriyle uğraşmaya başladıkça anladım ki mesele hiç de o kadar düz değilmiş. Şimdi 25 yaşında, Ankara’da yaşayan biri olarak geriye baktığımda şunu daha net görüyorum: kâr oranı dediğimiz şey aslında sadece matematik değil, aynı zamanda psikoloji, piyasa dinamiği, kira, vergi ve hatta…

Bina İskanı Ne Zaman Çıkar? Süreci Bilimsel Bir Gözle Ama Günlük Dille Anlamak Şehirde yaşayan herkesin en az bir kez duyduğu ama tam olarak ne anlama geldiğini çoğu zaman karıştırdığı bir kavram var: iskan. Özellikle ev satın alma, yeni bir daireye taşınma ya da bir inşaat sürecini takip etme aşamasında “Bina iskanı ne zaman çıkar?” sorusu bir anda hayatın merkezine oturuyor. Eskişehir’de yaşayan, üniversitede yapı ve şehirleşme üzerine çalışan 27 yaşında bir araştırmacı olarak şunu söyleyebilirim: iskan meselesi sadece bürokratik bir evrak değil, aslında bir binanın “hayata hazır olup olmadığının sağlık raporu” gibi düşünülebilir. İskan Nedir? (En Basit Haliyle) İskan,…

Bugün “İnaktif aşılar arasında ne kadar süre olmalı” konusunu daha yakından inceleyerek merak edilen detaylara değineceğiz. İnaktif Aşılar Arasında Ne Kadar Süre Olmalı? Bilimsel Perspektif İçimdeki mühendis böyle diyor: “Veriler olmadan karar veremezsin, her şey istatistik ve immün yanıt süreciyle ölçülür.” İnaktif aşılar, ölü virüs veya bakteriyel parçacıklar içerir ve bağışıklık sistemini aktive ederken hastalığa yol açmaz. Bu nedenle birden fazla doz uygulanması gerekebilir. Ancak bu dozlar arasındaki süre konusu, hem aşı etkinliği hem de güvenlik açısından kritik öneme sahiptir. Bilimsel literatürde farklı yaklaşımlar mevcut. Örneğin, hepatit B aşısı genellikle 0, 1 ve 6. ay dozlarıyla uygulanır. Buradaki mantık basit:…

Plusistanbul okurlarına özel bu yazımızda “İlk Osmanlı-Rus Savaşı’nda hangi padişah oldu” konusunu derinlemesine inceliyoruz. Azak Kalesi Hangi Savaşta Ruslara Geçti? Tarihi ve Ekonomik Etkileri Ankara’da bilgisayarın başında veri tablolarına gömülüp raporlarla uğraşırken, birden aklıma çocukluğum geldi. O zamanlar tarih kitapları gözümde birer uyku ilacıydı ama şimdi, Azak Kalesi hangi savaşta Ruslara geçti gibi sorular hem merakımı hem de analitik yanımı tetikliyor. Aslında olay sadece bir kale hikâyesi değil; ekonomik, stratejik ve günlük hayatımızı etkileyen bir bağlamı da var. Azak Kalesi, tarih boyunca Karadeniz’in stratejik noktalarından biri olmuş. Ruslar bu kaleyi Azak Seferleri sırasında 1696 yılında ele geçirdi. Evet, işte tam…

Soykan İsmi Kaç Kişide Var? Bir İsim Üzerine Düşünceler Merhaba! Plusistanbul sayfasının bu haftaki konusu “Soykan ismi kaç kişide var”. Umarız faydalı bulursunuz! Bugün biraz soy isimler ve kimlikler üzerine düşünmeye başladım. Aslında birçoğumuzun her gün duyduğu, çevresinde sıkça karşılaştığı bir şey, ama ne kadar derinlemesine inceleyebiliyoruz? “Soykan” ismi mesela, acaba Türkiye’de ne kadar yaygın? Kaç kişi bu isme sahip? Bilmiyorum, ama buna takıldım ve merak ettim. Hadi gelin, birlikte bu soruya biraz kafa yoralım. Belki daha derin bir anlam da çıkar karşımıza. Soykan İsmi Nereden Geliyor? İlk başta, “Soykan” isminin kökenini merak ettim. Türkçe’deki pek çok soyadı gibi, bu…

Plusistanbul takipçilerine özel hazırladığımız bu içerikte “Saksıda asma ne kadar büyür” hakkında önemli bilgiler paylaşacağız. Saksıda Asma Ne Kadar Büyür? Gerçekten Mümkün mü? İzmir’de yaşarken, her zaman doğayla iç içe olmak, bahçemizi güzelleştirmek ya da balkonda bir şeyler yetiştirmek insanın ruhunu dinlendiriyor. Ancak, saksıda asma yetiştirmek konusu, son zamanlarda sosyal medyada bayağı gündeme geldi. İnsanlar, asmanın büyüklüğü, verimi ve bakım gereksinimleri hakkında meraklarını dile getiriyorlar. Peki, gerçekten saksıda asma yetiştirmek mümkün mü? Asmanın doğal ortamı, ormanlar ve üzüm bağları iken, bir saksıda bu minik sarmaşığın ne kadar büyümesini bekleyebiliriz? Bunu tartışmaya açmadan önce, baştan söylemem gerek: Saksıda asma büyür, ama…

Hoş geldiniz! Bu yazımızda “Osmanlı İmparatorluğu kaç savaş kazandı” konusu hakkında merak edilen detaylara birlikte göz atacağız. Osmanlı İmparatorluğu Kaç Savaş Kazandı? Bir Genç Gözüyle Tarihe Yolculuk Ankara’nın kalabalık caddelerinde yürürken hep aklıma gelir çocukluğum. Babamın eski tarih kitaplarını karıştırır, Osmanlı’yı ve onun büyük savaşlarını hayal ederdim. Ekonomi okumak, rakamlarla uğraşmak bana hep çekici gelmişti; ama bir yandan da tarih merakımla, özellikle Osmanlı’nın kazandığı savaşların istatistikleriyle ilgilenirdim. Bugün de size bu merakımla Osmanlı İmparatorluğu kaç savaş kazandı, onu anlatmaya çalışacağım, ama sıkıcı bir liste gibi değil, biraz hikâye tadında, biraz da veriyle beslenmiş şekilde. Çocukluk Anıları ve İlk Tarih Merakı…

Merhaba! Plusistanbul sayfasının bu haftaki konusu “Metin kutusu nerededir”. Umarız faydalı bulursunuz! Metin Kutusu Nerededir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Sosyal medya, dijitalleşen dünyamızda sürekli şekil değiştiren bir platform haline geldi. Yalnızca bilgi edinme, haberleşme ve eğlenme amacı taşımıyor; aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kritik kavramları da gündemimize taşıyor. Ama bir soru var: Metin kutusu nerededir? Yani, dijital dünyada sesini duyurmak isteyen herkesin ulaşabileceği bir alan var mı? Hangi gruplar bu alanı bulabiliyor, hangi gruplar dışlanıyor? Bu yazıda, metin kutusunun toplumda ne anlama geldiğini, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet açılarından inceleyeceğiz.…

Merhabalar! Plusistanbul olarak “Kalıcı dipoller nelerdir” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız. Kalıcı Dipoller Nelerdir? Herkese merhaba! Bugün biraz kimyadan, biraz da günlük yaşamımızdan bahsedeceğiz. Konumuz, kimyasal bağlarla ilgili olsa da aslında hayatımızın pek çok alanına etki eden bir konu: kalıcı dipoller. Belki de duydunuz ama hiç üzerine çok düşünmediniz. Yani, “Kalıcı dipoller nelerdir?” sorusu gündeme gelince, aklımıza ilk başta atomlar, elektronlar, bağlar falan geliyor. Ama bir anlamda, iş hayatında, günlük hayatta ve hatta aile ilişkilerimizde bile karşımıza çıkabilen bir kavram bu. Evet, biraz soyut ama biraz da somut. Hadi gelin, bu konuyu biraz daha derinlemesine ele alalım ve hem…